Jan van den Brink: ‘Een schoon en goed afgesteld systeem voorkomt problemen bij warm weer’

Na een zachte winter lopen temperaturen in de stal snel op. De eerste warme dagen maken direct duidelijk of het klimaatsysteem goed functioneert. Volgens klimaatspecialist Jan van den Brink (ForFarmers/FarmConsult) begint alles bij het maximaal benutten van de ventilatiecapaciteit.

Bij warm weer moet het ventilatiesysteem zijn maximale capaciteit kunnen leveren. In de praktijk blijkt dat dit lang niet altijd vanzelfsprekend is. “Zodra ventilatoren op volle toeren draaien en er toch toerentalalarmen ontstaan, weet je dat er ergens capaciteit verloren gaat,” aldus Van den Brink. “Dat zie je direct terug in delen van de stal waar de ventilatie terugvalt.”

De oorzaak ligt in veel gevallen bij een te hoog drukverlies in het systeem.

Voorkom drukverlies in het systeem

Drukverlies ontstaat vooral op plekken waar vervuiling optreedt of waar onderdelen onvoldoende capaciteit hebben. De luchtwasser is daarbij een belangrijke factor. “In de praktijk zien we grote verschillen,” zegt Van den Brink. “Een schone wasser kan rond de 20 pascal zitten, terwijl dat bij een vervuilde wasser kan oplopen tot 150 pascal. Dat kost direct ventilatiecapaciteit.”

Regelmatig reinigen is daarom essentieel. Ook ventilatoren verdienen aandacht. Vervuiling verlaagt de capaciteit, terwijl relatief eenvoudige aanpassingen juist winst opleveren. “Met een instroomring kun je de capaciteit van een ventilator met ongeveer 20% verhogen. Toch ontbreekt die in veel stallen nog.”

Daarnaast speelt luchtgeleiding een belangrijke rol. Wanneer luchtstromen botsen of gaan wervelen, gaat capaciteit verloren. “Met eenvoudige geleidingsplaten kun je dat vaak al oplossen,” aldus Van den Brink.

Bij meet- en smoorunits is zowel vervuiling als dimensionering van belang. Een hogere luchtsnelheid leidt tot aanzienlijk meer drukverlies. Ook hier geldt dat optimalisatie direct effect heeft op de totale ventilatiecapaciteit.

Tocht voorkomen bij nachtelijke afkoeling

Zelfs in de zomer kan tocht optreden, met name in de nacht wanneer de buitentemperatuur daalt. Als het ventilatieniveau te hoog blijft, kunnen dieren last krijgen van koude luchtstromen.

Volgens Van den Brink zit de oplossing vooral in de juiste instellingen. “De temperatuurinstelling bepaalt hoe hard er geventileerd wordt. Door die tijdens warme periodes iets te verhogen, voorkom je dat de ventilatie ’s nachts te hoog blijft.”

Veel moderne ventilatieregelaars bieden extra mogelijkheden, zoals automatische correcties of een bandbreedte die afhankelijk is van de buitentemperatuur. Hierdoor kan het ventilatieniveau vanzelf afnemen wanneer het buiten afkoelt.

Nevelkoeling: voorbereid de zomer in

Op steeds meer bedrijven wordt gebruikgemaakt van nevelkoeling via de luchtinlaat. Dit systeem kan effectief bijdragen aan het verlagen van de staltemperatuur, mits het goed functioneert. “Het is belangrijk om de installatie vóór de zomer te testen,” benadrukt Van den Brink. “Nozzles kunnen verstopt raken, waardoor het systeem niet optimaal werkt.”

Door de installatie tijdig te controleren en op stand-by te zetten, kan direct worden ingespeeld op warm weer. Daarbij is het belangrijk om niet te laat te beginnen. “Wacht niet tot extreme hitte, maar start al bij oplopende temperaturen. Dan houd je de stal beter onder controle.”

Goed stalklimaat begint vóór de hitte

Een goed stalklimaat ontstaat niet op het moment dat het heet wordt, maar in de voorbereiding daarop. Juist de eerste warme dagen maken het verschil. “De grootste winst zit vaak in relatief eenvoudige aanpassingen en goed onderhoud,” concludeert Van den Brink.

Binnen Frievar zien we dat bedrijven die hun stalklimaat proactief managen, structureel betere resultaten behalen. Goed klimaatmanagement is daarmee een essentieel onderdeel van een toekomstbestendige bedrijfsvoering.