Goed voor elkaar!

Frievar verwelkomt een vertrouwd gezicht in een nieuwe rol. Per juni versterkt Debby Lorist het team als ketenregisseur. Voor veel deelnemers is zij geen onbekende: Debby groeide op in de varkenshouderij, was vanaf het begin betrokken bij Frievar en kent de sector van binnenuit. Nu keert zij terug om deelnemers, adviseurs en ketenpartners nog beter met elkaar te verbinden. Voor Debby voelt haar nieuwe functie als een thuiskomst. “Ik ben vanaf het begin betrokken geweest bij Frievar. Daardoor ken ik veel mensen en weet ik hoe de organisatie werkt.” Opgegroeid tussen de varkens De liefde voor de sector zit diep. Debby groeide op bij de bakermat van Frievar: het varkensbedrijf in het Friese Hemelum. Ze werkte jarenlang met de dieren. “Voor mij was het nooit zomaar werk, maar een levensstijl.” Het werken met dieren gaf haar veel voldoening. “Als je goed voor dieren zorgt, krijg je dat ook terug. Dat merk je aan hun gedrag en aan de manier waarop ze met je omgaan. Dat gevoel vond ik altijd het mooiste aan het vak.” Door veranderingen in wet- en regelgeving besloot Debby enkele jaren geleden een andere weg in te slaan. Toch bleef de sector trekken. “Ik miste de varkens. Daarom is het mooi om nu weer op een andere manier betrokken te zijn bij Frievar.” Verbinden en begeleiden Als ketenregisseur wordt Debby een belangrijk aanspreekpunt binnen Frievar. Zij gaat nauw samenwerken met deelnemers, dierenartsen, voeradviseurs en andere ketenpartners. Haar belangrijkste taak? Verbinden. “Met elkaar zorgen we ervoor dat bedrijven zo goed mogelijk worden begeleid. Ik wil mensen met elkaar in contact brengen, kennis delen en ervoor zorgen dat we samen het beste resultaat behalen.” Daarnaast wordt zij het aanspreekpunt voor bestaande deelnemers én ondernemers die geïnteresseerd zijn in deelname aan Frievar. Ook zal zij regelmatig bedrijven bezoeken om te zien hoe het gaat en waar ondersteuning gewenst is. Positieve energie Debby is inmiddels gestart en kijkt vooral uit naar de samenwerking met deelnemers en partners. “Ik hoop samen de positieve flow te versterken en met elkaar verder te bouwen aan de toekomst van Frievar. We trekken samen de kar.” Naast haar werkzaamheden voor Frievar is Debby actief in de paardenwereld. Ze heeft een webshop voor paardenspullen, geeft ruiterfitnesslessen en helpt mensen bij de training en verzorging van hun paarden. Vertrouwd gezicht voor de toekomst Met haar praktijkervaring, kennis van de sector en betrokkenheid bij de deelnemers brengt Debby een waardevolle combinatie van expertise en enthousiasme mee. Frievar is dan ook blij met haar komst als ketenregisseur. Neem contact op met Debby via debby@frievar.com of 06-11050575

Frievar ontving in juli 2024 subsidie voor het RVO-project Intacte Staarten. Het project bevindt zich inmiddels in de afrondende fase. Frievar heeft zich met dit project ten doel gesteld om zoveel mogelijk kennis op te doen op de verschillende gebieden die invloed hebben op het houden van intacte staarten binnen de keten. In samenwerking met haar deelnemers en partners wil Frievar deze kennis zowel binnen als buiten de keten delen om zo de transitie van intacte staarten in 2030 voor varkenshouders zo natuurlijk mogelijk te laten verlopen. Na afloop van het project hebben de deelnemende varkenshouders kennis en ervaring opgedaan waarmee ze zelfstandig een overstap kunnen maken naar het houden van varkens met lange staarten. Voor de start van het project in 2024 heeft een welzijnscoach een nulmeting uitgevoerd bij de Frievar-deelnemers die meewerken aan het project. De leefomstandigheden op de boerderij zijn waar nodig aangepast voor het succesvol houden van biggen en varkens met lange staarten. Denk hierbij aan voeding (voer en water), klimaat, hokverrijking en diergezondheid. Deelnemende boeren controleren tweemaal per dag op het welzijn van de varkens met lange staarten. Hun bevindingen leggen ze vast op een scoringsformulier, met scores voor hokbevuiling, houding en conditie van de staart. Indien nodig vinden aanpassingen plaats in de leefomstandigheden om zo het welzijn van de dieren verder te optimaliseren.

Na een zachte winter lopen temperaturen in de stal snel op. De eerste warme dagen maken direct duidelijk of het klimaatsysteem goed functioneert. Volgens klimaatspecialist Jan van den Brink (ForFarmers/FarmConsult) begint alles bij het maximaal benutten van de ventilatiecapaciteit. Bij warm weer moet het ventilatiesysteem zijn maximale capaciteit kunnen leveren. In de praktijk blijkt dat dit lang niet altijd vanzelfsprekend is. “Zodra ventilatoren op volle toeren draaien en er toch toerentalalarmen ontstaan, weet je dat er ergens capaciteit verloren gaat,” aldus Van den Brink. “Dat zie je direct terug in delen van de stal waar de ventilatie terugvalt.” De oorzaak ligt in veel gevallen bij een te hoog drukverlies in het systeem. Voorkom drukverlies in het systeem Drukverlies ontstaat vooral op plekken waar vervuiling optreedt of waar onderdelen onvoldoende capaciteit hebben. De luchtwasser is daarbij een belangrijke factor. “In de praktijk zien we grote verschillen,” zegt Van den Brink. “Een schone wasser kan rond de 20 pascal zitten, terwijl dat bij een vervuilde wasser kan oplopen tot 150 pascal. Dat kost direct ventilatiecapaciteit.” Regelmatig reinigen is daarom essentieel. Ook ventilatoren verdienen aandacht. Vervuiling verlaagt de capaciteit, terwijl relatief eenvoudige aanpassingen juist winst opleveren. “Met een instroomring kun je de capaciteit van een ventilator met ongeveer 20% verhogen. Toch ontbreekt die in veel stallen nog.” Daarnaast speelt luchtgeleiding een belangrijke rol. Wanneer luchtstromen botsen of gaan wervelen, gaat capaciteit verloren. “Met eenvoudige geleidingsplaten kun je dat vaak al oplossen,” aldus Van den Brink. Bij meet- en smoorunits is zowel vervuiling als dimensionering van belang. Een hogere luchtsnelheid leidt tot aanzienlijk meer drukverlies. Ook hier geldt dat optimalisatie direct effect heeft op de totale ventilatiecapaciteit. Tocht voorkomen bij nachtelijke afkoeling Zelfs in de zomer kan tocht optreden, met name in de nacht wanneer de buitentemperatuur daalt. Als het ventilatieniveau te hoog blijft, kunnen dieren last krijgen van koude luchtstromen. Volgens Van den Brink zit de oplossing vooral in de juiste instellingen. “De temperatuurinstelling bepaalt hoe hard er geventileerd wordt. Door die tijdens warme periodes iets te verhogen, voorkom je dat de ventilatie ’s nachts te hoog blijft.” Veel moderne ventilatieregelaars bieden extra mogelijkheden, zoals automatische correcties of een bandbreedte die afhankelijk is van de buitentemperatuur. Hierdoor kan het ventilatieniveau vanzelf afnemen wanneer het buiten afkoelt.   Nevelkoeling: voorbereid de zomer in Op steeds meer bedrijven wordt gebruikgemaakt van nevelkoeling via de luchtinlaat. Dit systeem kan effectief bijdragen aan het verlagen van de staltemperatuur, mits het goed functioneert. “Het is belangrijk om de installatie vóór de zomer te testen,” benadrukt Van den Brink. “Nozzles kunnen verstopt raken, waardoor het systeem niet optimaal werkt.” Door de installatie tijdig te controleren en op stand-by te zetten, kan direct worden ingespeeld op warm weer. Daarbij is het belangrijk om niet te laat te beginnen. “Wacht niet tot extreme hitte, maar start al bij oplopende temperaturen. Dan houd je de stal beter onder controle.” Goed stalklimaat begint vóór de hitte Een goed stalklimaat ontstaat niet op het moment dat het heet wordt, maar in de voorbereiding daarop. Juist de eerste warme dagen maken het verschil. “De grootste winst zit vaak in relatief eenvoudige aanpassingen en goed onderhoud,” concludeert Van den Brink. Binnen Frievar zien we dat bedrijven die hun stalklimaat proactief managen, structureel betere resultaten behalen. Goed klimaatmanagement is daarmee een essentieel onderdeel van een toekomstbestendige bedrijfsvoering.

Wat begon als een bijbaantje op haar veertiende groeide uit tot een functie met verantwoordelijkheid voor een compleet varkensbedrijf. Joyce van der Goot (28) is inmiddels bedrijfsleider bij Frievar in Friesland. “Ik ben hier eigenlijk nooit meer weggegaan.” Joyce kwam via haar moeder voor het eerst bij Frievar terecht. “Mijn moeder kende de eigenaar en zo hoorde ik dat ze iemand zochten. Ik vond dieren altijd al leuk, dus ik ben gewoon begonnen met helpen in de stal.” Op haar veertiende betekende dat vooral meekijken en aanpakken waar dat kon. “Als je 14 bent, werk je nog niet echt. Maar ik hielp mee in de stal en zo rol je er langzaam in.” De interesse voor dieren zat er al langer in. Haar opa en oma hadden schapen en Joyce ging graag mee naar de boerderij. Van handhaving naar varkenshouderij Na de middelbare school dacht Joyce eerst aan een heel andere richting. “Mijn eerste idee was om bij de politie te gaan. Daarom heb ik eerst een opleiding handhaving gedaan.” Ondertussen bleef ze bij Frievar werken. Toen daar een baan vrijkwam, besloot ze voorlopig te blijven. “Je komt niet zomaar bij de politie, dus toen kreeg ik hier een contract. Eerst een nulurencontract, dat later steeds verder werd uitgebreid.” Om zich verder te ontwikkelen in het vak volgde ze een BBL-opleiding Varkenshouderij in Barneveld. Daarbij combineerde ze werken en leren. “Je gaat dan een dag naar school en werkt de rest van de week op het bedrijf. Tijdens de opleiding kijk je ook op andere bedrijven en leer je bijvoorbeeld over klimaat, voeding en management.” Toch leert Joyce het liefst in de praktijk. “Ik ben niet zo van de boeken. Laat het me zien en dan kan ik het meteen.” Van allround medewerker naar bedrijfsleider Na haar opleiding bleef Joyce bij Frievar werken en deed ze in feite van alles op het bedrijf. “Als iemand vrij was, nam ik het werk over. Daardoor leerde ik het hele bedrijf kennen.” Toen de functie van bedrijfsleider vrijkwam, kreeg ze de vraag of ze die rol wilde proberen. “Ik dacht eerst: kan ik dat wel? Ik had nog nooit iemand aangestuurd of een planning gemaakt. Maar ik zei: laten we het gewoon proberen. Als het niet werkt, zien we dat vanzelf.” Inmiddels is ze ruim een jaar bedrijfsleider. “Het gaat eigenlijk best soepel. Omdat ik hier al zo lang werk, weet ik hoe alles loopt.” Geen dag hetzelfde De afwisseling maakt haar werk aantrekkelijk. “Geen dag is hetzelfde. De ene keer ben ik met de dieren bezig, de andere keer met administratie. En als er een technische storing is, los ik die ook op.” Ze begint haar dag meestal in de dekstal, waar onder meer inseminaties plaatsvinden en controles worden uitgevoerd. Daarna verschuift haar werk naar planning, administratie en het aansturen van collega’s. Onverwachte situaties horen er ook bij. “Laatst ging er iets stuk in de brijvoerinstallatie en dat moest meteen opgelost worden. Die installatie loopt door het hele bedrijf. Als er iets misgaat, krijgen de dieren geen voer.” Dat betekent soms flink puzzelen. Een monteur bellen is niet altijd een optie. “We zitten hier helemaal in het noorden en dat is best afgelegen. Tegen de tijd dat een monteur er is, ben je twee uur verder. Dus vaak ga je eerst zelf aan de slag.” Die combinatie van dieren en techniek spreekt haar aan. “Ik vind het leuk om met dieren te werken, maar ook om technische dingen op te lossen.” Voetbal, toneel en dorpsleven Buiten het werk is Joyce ook actief in het dorp. Ze voetbalt, biljart en helpt bij de plaatselijke toneelvereniging als souffleur. “Daarnaast ben ik thuis vaak bezig met klussen of tuinieren. Dan is de week eigenlijk zo weer voorbij.”

Tijdens de Frievar Ketendag in Wolvega op 14 oktober kwamen alle schakels uit onze keten samen bij Versinga . Het was een dag vol verbinding, samenwerking en inzichten, precies waar Frievar voor staat. We keken samen achter de schermen, deelden ervaringen uit de praktijk en ontdekten hoe we elkaar kunnen versterken in kwaliteit, duurzaamheid en vakmanschap. Dank aan alle partners die erbij waren en actief meededen. En natuurlijk aan het team van Versinga voor de gastvrije ontvangst en heerlijke afsluitende barbecue! Bekijk de video en proef de sfeer van een dag die laat zien wat samenwerken echt betekent. Ketendag Frievar 14-10-2025

Binnen de Frievar-keten is hygiëne een strategische pijler: het gaat om voedselveiligheid, merkreputatie en risicobeheersing in de stal. Arjan Schutte (55) is hygiënespecialist varkenshouderij bij The Schippers Group en is vaste adviseur voor Frievar-deelnemers. Met vijftien jaar ondernemerservaring in de varkenshouderij en inmiddels dertien jaar bij Schippers, legt hij bruggen tussen beleid en praktijk: van waterkwaliteit en schoonmaakprotocollen tot het voorkomen van incidenten. Schutte werkte vijftien jaar op het ouderlijk bedrijf: vleesvarkens en akkerbouw in Drenthe. “Ik was ondernemer met personeel en kreeg zo alle facetten van een varkensbedrijf mee: diergezondheid, techniek, personeel aansturen, administratie. Daarvoor heb ik kort in de voersector gewerkt en ben ik dertien jaar geleden bij The Schippers Group begonnen.” Stap naar MS Schippers Door de keuze om te stoppen met het familiebedrijf was Schutte opnieuw beschikbaar op de arbeidsmarkt. “Ik had vijftien jaar als ondernemer gewerkt, met personeel en alle facetten van de varkenshouderij leren kennen. Hygiëne was daar altijd al een belangrijk punt.” Foto: LinkedIn Juist dat onderwerp werd de aanleiding voor zijn volgende stap. “Op ons eigen bedrijf zag ik hoe lastig het was om iedereen dezelfde kant op te krijgen. Hygiëne is cruciaal, maar hoe zorg je dat alle medewerkers weten wat er moet gebeuren? Dat vond ik echt een knelpunt.” The Schippers Group benaderde hem in die periode. Schutte kende het bedrijf al als klant. “Ze vroegen: wil je niet voor ons komen werken? Eerst dacht ik: ik ga niet met een bus met producten rondrijden. Dat zie ik niet zitten, want het heeft te weinig toegevoegde waarde. Maar al snel bleek dat het idee van The Schippers Group anders was geworden : producten goed onderbouwen, goed inzetten en zorgen dat ze goed gebruikt worden, met duidelijke instructies voor iedereen in het bedrijf.” Dat sprak hem aan. Inmiddels werkt hij alweer dertien jaar bij The Schippers Group en staat hij, zoals hij het zelf zegt, “praktisch elke dag in de stal” om boeren en hun personeel te begeleiden bij watermanagement, schoonmaak, biggenbehandeling en andere hygiëneprocessen. Personeel trainen Schutte traint ook personeel in de stal. “Bedrijven worden groter en we werken vaak met internationale teams. Dan is de voertaal soms Engels en leg ik stap voor stap uit hoe je schoonmaakt, desinfecteert en water behandelt. Het gaat erom dat iedereen snapt wat er moet gebeuren en waarom. Interne en externe Biosecurity hoort daar ook bij. En ja, dat betekent veel douchen: op drukke dagen doe ik dat meerdere keren. Indouchen met zeep, en weer uitdouchen. Kwaliteit testen bij Frievar Schutte is voor de deelnemers van Frievar het vaste aanspreekpunt over alles wat met hygiëne te maken heeft. “Ik bezoek de bedrijven ieder kwartaal. Waterkwaliteit controleren is standaard, net als het beoordelen van de reinheid. Bij bedrijven met brijvoer kijk ik ook mee naar de brijvoerkwaliteit: zijn bijproducten goed geconserveerd, hoe zijn de monsters? “Als er ergens signalen zijn dat de hygiëne niet op orde is, word ik direct gebeld: wat moeten we doen, hoe pakken we dit aan? Dan gaat het erom zo snel mogelijk rust te creëren en de juiste stappen te zetten. Dat is niet vrijblijvend, want Frievar is een merk en levert dicht bij de consument. Hygiëne is dan echt een verantwoordelijke taak.” Vijf pijlers Binnen het HyCare-systeem van MS Schippers werken we met vijf pijlers, legt Schutte uit. Schoon drinkwater, kiemvrij/schoon hok, poriën­dichte oppervlakken, ongediertevrij en optimale zorg. “Dat coachen we continu. Als je iets wil schoonmaken, is het belangrijk dat je het kunt schoonmaken, dus dat het oppervlak dat toelaat. Beton en poreuze stenen zuigen bijvoorbeeld vuil en kiemen op, die komen later met vocht gewoon terug. Met coaten of kunststof krijg je een dichte afdichtlaag van kunststof: veel betere reiniging en dan kun je effectief desinfecteren.” Systeem, geen middel HyCare is een aanpak, vindt Schutte. De HyCare-coaches van The Schippers Group zijn dan ook niet met prijzen bezig, maar met processen verbeteren. “De boer betaalt een vast maandbedrag; de coach kiest wat nodig is om die vijf pijlers op orde te krijgen. Frievar heeft de afgelopen jaren ervaring opgedaan met HyCare op een van de deelnemende locaties en het MT heeft uitgesproken dat ze deze werkwijze ondersteunen. De ambitie: deelnemers helpen om richting HyCare-standaarden te groeien. Dat kost tijd: bedrijven verschillen, ondernemers zitten in verschillende fases en investeringsrondes. Het tempo is realistisch bijgesteld, maar de koers blijft gelijk.” Samenwerking in de Frievar-keten Bij Frievar zitten zeugenhouders en vleesvarkenshouders aan één tafel en delen ervaringen zonder dat er handelstactiek onder zit, ziet Schutte. “Hier kun je echt van elkaar leren. Op ketendagen of vergaderingen presenteer ik geregeld en boeren leren onderling net zo veel.” Inkoopvoordeel Frievar en The Schippers hebben collectieve afspraken. Schutte: “Voor iedereen in de keten is dat aantrekkelijk. Maar het voordeel zit vooral in de begeleiding: vier bedrijfsbezoeken per jaar, vaste kwaliteitschecks en een coachende aanpak.” Marktsituatie invloed en de hygiëne-ambitie Schutte ziet dat als prijzen goed zijn en de afzet moeiteloos loopt, men sneller denkt: ‘Ik red me wel zonder keten.’ “Maar bij dreigingen, denk aan Afrikaanse Varkenspest in Europa, neemt de behoefte aan zekerheden toe. Een goed geregelde korte keten zoals Frievar is dan gewoon verstandig. Mijn advies: wacht niet op ‘morgen’, bouw vandaag aan je hygiëne-basis. Daar profiteer je dertig jaar van.” Schutte bewijst dat hygiëne geen losse aanschaf is, maar een ketenbreed werkwoord. Voor Frievar-deelnemers vertaalt dat zich naar een heldere routine van meten en doen: waterkwaliteit, schoonmaak, poriën­dichte oppervlakken, ongediertebeheersing en zorg en vooral: mensen meenemen. Met bedrijfsbezoeken, snelle respons bij incidenten en een eerlijke blik op kosten en baten helpt hij bedrijven om elke dag voedselveilig te produceren.

De herfst brengt typische weersveranderingen met zich mee: meer wind, vochtig weer met een hogere luchtvochtigheid en koude nachten. Voor de gezondheid en het welzijn van de dieren is het belangrijk om hier tijdig op in te spelen. Bij Frievar geloven we dat een goed stalklimaat bijdraagt aan gezonde dieren en sterkere bedrijven. Door in de herfst aandacht te besteden aan klimaat en onderhoud, ben je beter voorbereid op de wintermaanden. Foto Frievar: Klimaatkast Let op windinvloed Meer wind betekent een grotere kans op bijtgedrag. Controleer daarom regelmatig of er geen windinvloed is in de afdeling. Dat doe je eenvoudig door de afdelingsdeur op een kier te zetten terwijl de buitendeur van de centrale gang openstaat. Trekt de deur naar binnen, dan is er onderdruk (goed). Blaast er lucht de gang in, dan is er overdruk (windinvloed). Windinvloed kan worden voorkomen door de luchtinlaatopening kleiner te maken of een winddrukkap te plaatsen. Houd de luchtvochtigheid onder controle Een hoge luchtvochtigheid in de afdeling is ongewenst. Het stof moet droog blijven. Wordt het te vochtig, dan wordt het stof 'rul' en neemt het risico op gezondheidsproblemen toe. Vaak is een te hoge luchtvochtigheid het gevolg van een te laag ventilatieniveau. Controleer dit daarom regelmatig en stel indien nodig bij. Voorkom tocht tijdens koude nachten Koude nachten brengen extra kans op tocht met zich mee, wat kan leiden tot onrust en bijtgedrag. Moderne klimaatcomputers houden hier rekening mee door de bandbreedte bij lagere buitentemperaturen te vergroten, waardoor het ventilatieniveau automatisch daalt. Toch blijft het belangrijk dit zelf goed in de gaten te houden. Herfstonderhoud in de stal Naast klimaatbeheersing is de herfst het moment voor een aantal praktische werkzaamheden: Nevelkoeling aftappen: voorkom bevriezing in de winter. Verwarming controleren: zorg dat de installatie voor de winter naar behoren functioneert. Isolatie nalopen: dicht kieren en gaatjes met pur of kit om tocht bij de dieren te vermijden.

Met de overname van grossier Vlees.NU heeft Frievar de hele keten zelf in handen. John Lorist, directeur van Frievar, is positief gestemd over het hogere varkensvleessegment, maar dan moet de gedachte wel zijn: „Denk vanuit de consument. Vertaal zijn wensen naar jouw bedrijf. Richt je op kwaliteit. De wereld verandert. Beweeg als varkenshouder mee én maak het verschil.” Artikel Pigbusiness juni 2025

Ons Frievar-concept groeit en daarmee groeit ook onze behoefte aan vakmensen.  Spreekt de onderstaande functie jou aan? Of ken jij iemand die hier geknipt voor is? Neem contact met ons op via  info@frievar.com .  Operationeel/Management ondersteuner (16 uur per week)   Ben jij een organisatorisch talent? Wil je een sleutelrol spelen binnen onze dynamische holding en bijdragen aan het succes van onze organisatie? Dan zijn wij op zoek naar jou! Wat ga je doen? Als operationeel/management ondersteuner ben jij de spil die alles soepel laat verlopen. Je taken omvatten onder andere: Het verwerken van inkomende en uitgaande correspondentie en zorgen dat informatie correct wordt opgeslagen en bij de juiste personen terechtkomt. Het beheren van ons (digitale) archief in MS Teams. Het organiseren van activiteiten zoals personeelsbijeenkomsten, overleggen en relatiegeschenken. Het notuleren bij overleggen. Het ondersteunen van het management bij diverse zaken. Het administratief afhandelen van HR-gerelateerde zaken en schakelen met de salarisadministrateur (extern bureau) waar nodig. Het zijn van het eerste aanspreekpunt voor ICT-gerelateerde zaken en schakelen met de IT-specialist (extern bureau) waar nodig. Het beheren van het organisatiehandboek en zorgen dat iedereen binnen de organisatie hiervan op de hoogte is en toegang heeft tot de juiste documenten. Wat neem je mee? Een scherp oog voor detail en een gestructureerde aanpak. Ervaring met secretarieel en administratief werk. Organisatorisch sterk en in staat om snel te schakelen Proactieve en oplossingsgerichte houding Flexibiliteit om te werken op de verschillende locaties (Hemelum en Wolvega) Kennis van MS Office365 en PerfectView (CRM-pakket) Wat bieden we jou? Een leuk, afwisselende baan met ruimte voor eigen inbreng Een goed salaris volgens de cao Dierhouderij Pensioenopbouw (bedrijfstakpensioenfonds BPL Pensioen) Werkdagen/ tijden in overleg. Thuiswerken behoort tot de mogelijkheden Klaar voor een nieuwe uitdaging? Stuur je CV en motivatie naar info@frievar.com of bel met John Lorist voor meer informatie over deze opdracht. John is bereikbaar op 06-21883120.

Ruim vijftig jaar geleden begon Durk Jaarsma als jonge jongen met schoonmaken in de slachterij van zijn buurman. Nu, op zijn 64ste, werkt hij nog altijd met plezier als uitbener bij Vlees.NU . Vlees.NU is onderdeel van de Frievar-keten en verwerkt het vlees van het Gaasterlander kruidenvarken. “Het is zwaar werk, maar het blijft mensenwerk en dat blijft mooi.” Durk aan het uitbenen. Foto: Vlees.NU Vroeg begonnen, nooit weggegaan Op zijn twaalfde hielp Durk na schooltijd al mee in de slachterij van de buurman. “Een paar centen bijverdienen, schoonmaken, zo ben ik erin gerold. Toen ik vijftien was, wilde ik dolgraag naar de slagersvakschool, maar daarvoor moest je eigenlijk meer werkjaren hebben. Gelukkig kreeg ik van de gemeente toch toestemming.” Na vijf jaar slagersvakschool koos Durk bewust voor het ambacht: niet als ondernemer, maar als vakman in loondienst. “Het zelfstandig ondernemerschap trok me nooit: te veel regeltjes en gedoe.” Een uitstervend vak Sinds zijn twintigste werkt Durk als uitbener, altijd bij groothandels. Inmiddels werkt hij alweer veertien jaar bij Vlees.NU , vlakbij zijn woonplaats Joure. Het team is klein en hecht: “Met z’n vijven werken we in de uitbeenruimte, sommigen brengen het vlees rond.” Zijn werkdag begint al om half zes. “Om 15:00 uur zijn we klaar, met drie keer een half uur pauze. Het werk is fysiek zwaar: “Na zoveel jaren merk ik het wel aan mijn schouders en spieren, maar ik doe het nog steeds met plezier.” ‘Uitbeners zijn schaars’ Het uitbenen van vlees is een ambacht waar volgens Durk steeds minder jongeren voor kiezen. “Het is koud op je werkplek, je begint vroeg en het verdient tegenwoordig minder goed dan vroeger. Veel jongeren zoeken hun geluk in andere sectoren.” Hij ziet het vak dan ook als ‘uitstervend’. “Sommige dingen kun je machinaal doen, maar goed uitbenen blijft mensenwerk. Je hebt kennis van vlees nodig, gevoel voor kwaliteit en oog voor detail. Zeker als je levert aan de horeca, zoals wij met ribroasts en tomahawks voor de Hanos. Dat moet er piekfijn uitzien. Uitbenen is echt een vak dat je in de vingers moet krijgen, dat leer je niet in een jaartje.” Vakmanschap en trots Wat Durk het mooiste vindt? “Het maken van ribroasts. Dat is precisiewerk en ik sta daar meestal alleen aan te werken, heerlijk rustig”, zegt hij met een knipoog. Na een halve eeuw is hij trots dat hij het zware werk nog altijd volhoudt. “Als ik straks met pensioen ga, vragen ze vaak: ga je dan echt helemaal stoppen? Wie weet, als mijn gezondheid het toelaat, help ik nog wel een paar uur per week.” Mensenwerk Naast vakmanschap vindt Durk een goede werksfeer en betrokkenheid van de werkgever minstens zo belangrijk. “Bij Vlees.NU voel ik me gewaardeerd. De directie betrekt ons bij nieuwe klanten en vraagt onze mening als er problemen zijn. Ook privé is er aandacht; dat vind ik heel fijn. We werken met een klein team; als de sfeer niet goed is, merk je dat direct.” Vrije tijd In zijn vrije tijd is Durk graag in de tuin, gaat hij met zijn vrouw op pad of helpt zijn zoons. “Eentje heeft net een huis gekocht, daar steek ik nu veel tijd in. En met slecht weer? “Dan lees ik graag een boek.” ‘Dit werk is noodzakelijk, anders is er geen vlees’ Hoewel Durk beseft dat de vraag naar vlees verandert, blijft hij zich inzetten voor het vak. “Zonder uitbeners geen vlees op tafel. Het blijft een noodzakelijk beroep.” Hij hoopt dat zijn vakmanschap niet verloren gaat: “Het is geen vanzelfsprekend werk, maar wel een prachtig ambacht.”